El sanatları, kültürel varlığımızın en önemli göstergelerinden biridir. Ülkemizin birçok yerindeki gibi Kayseri’de de “babadan oğula” ya da “ustadan çırağa” geçerek yüzlerce yıldır sürdürülegelmiş kimi el sanatları, günümüzde de halen varlığını korumaktadır. Ancak teknolojik gelişim ve sanayileşmenin etkisiyle fason üretime dönüşen birçok ihtiyaç maddesinin gündelik hayatta daha çok tercih edilir hale gelmesi, bu ürünlere dair el sanatlarının bazılarını da tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşı karşıya bırakmıştır. Kayseri’de üretilen el dokuması halılar ve el yapımı bakır malzemeler değerini hala korumaktadır.
Devamı »
Madencilik, dokumacılık ve ağaç işlemeciliği yöreye özgü iş kollarıdır. MÖ 1200′lü yıllarda bölgeye (Pafloganya) yerleşen Frigler, Sandrakhe olarak bilinen, kırmızı zırnık (kırmızı, turuncu renkli sülfür mineralli, realgar) adlı madeni işleyerek boya, ilaç olarak kullanmışlardır. Kaynaklarda Sandrake olarak geçen Zonguldak deresi, bu adı söz konusu mineralin adından almıştır. Ağaç oyma işçiliğinde de yetkin olan Friglerin dokuma ürünleri, tarihsel metinlere konu olmuştur. Böylesi bir geçmişi olan dokumacılık ağaç işçiliği ilin hemen hemen her köşesinde görülen el sanatı olmasına karşın; tekstil ve konfeksiyonun gelişmesi, insana yönelik dokuma ürünlerini (elpek, pelemet bezi, çözme bez, kepre dokuma); hayvan gücü yerine motorlu taşıtların yaşam içerisinde yer alması, hayvana yönelik ürünlerin (semen, heybe, at çulu, koşum takımları, kolon, yem torbası), dokunmasını olumsuz etkilemiştir.
Devamı »
Türk Milleti’nin asırlar boyunca meydana getirdiği halıları, kilimleri, cicimleri, zilileri, heybe çuval ve torbaları, hasırları, bakır pirinç ve tunç işleri; güğüm, bakraç, lenger gibi mutfak araçları, kuyumculuğu, tesbihçiliği ve kahve takımları, boncuk işleri, hamam takımları, çanak ve çömlekleri, testileri küpleri vs. yüzyıllar boyu yapıla gelmiş hemen hemen hepsi birer sanat eseri haline gelmiştir.
Devamı »
Özellikle gümüş işlemeciliği (Telkâri) yaygındır. İnce, yorucu el işçiliğiyle, zarafetiyle tanınan gümüş işlemeciliği benimsenmekte, gittikçe yaygınlaşmaktadır.
Gümüş işleme sanatı Beypazarı’na ahilik yoluyla kazandırılmıştır. Ahilik 13. yy. da Anadolu’da görülmeye başlanan esnaf ve sanatkarlar birliklerine verilen addır. Beypazarı halkı bu sanatı bir iş olarak kabul etmiş ve zaman içinde geliştirmişlerdir.
Devamı »
Rize dokumaları bir renkli (monokrom) ve birden fazla renkli (polikrom) dokumalar olarak iki ana başlık altında ele alınabilir. Bir renkli dokumalar kullanılan malzeme göz önüne alınarak kendi içinde yalnız halk dilinde kendir ipi olarak isimlendirilen kenevir ipiyle dokunanlar, yalnız pamuklu iplikle dokunanlar ve kendir ipi, ipek iplik, pamuklu iplik bileşimleriyle dokunan yörede melez olarak isimlendirilen dokumalar şeklinde gruplandırılabilir.
Devamı »
Ulusal Kültürümüzü yansıtan el sanatlarımızın en güzel örneklerinden olan Bartın yöresine ait gümüş tel kırma işlemesi araştırmalara göre 1890-1900 yılları arası ilk defa görülmüştür.İlk tel kırma işlemesini Bartın’ın Asma mahallesinde oturan katip kızı lakaplı Hatice Ağaçkıran tarafından yapıldığı sanılmaktadır.Bu nedenle tel kırma Bartın işi olarak anılmaktadır.
Tel kırma işleme tekniği ile diğer nakış tekniklerinden çok farklı ve görünüşü itibari ile de göz alıcı bir işleme çeşididir.Kumaş veya tül kasnağa gerilerek özel iğnesi ile işlenir. İplik olarak kullanılan tel işleme sonunda el ile bükülerek kırılır.Bu nedenle tel kırma adını almıştır.
Devamı »
Antalya ülkemizin turizm merkezidir. Bu yönüyle ülkemizin dünyaya açılan penceresidir. Turizm merkezi olmasının yanı sıra, iç göç alan illerimizin de başında yer almaktadır. Dolayısıyla Antalya, toplumsal ve sosyal yapının çok hızlı değiştiği bir yerdir. Yüzyılların birikimiyle genç kızlarımızın,yaşlı ninelerimizin ve usta ellerin meydana getirdiği el sanatlarımız; Antalya coğrafyasında geniş bir yer tutar. Bölgede konar-göçer yaşamın yüzyıllardır sürmesi,bu yaşama biçiminin üretim ilişkilerinin ortaya çıkardığı, özellikle dokuma türü el sanatları günümüze kadar yaşama şansı bulmuştur. Turizm; El sanatlarının pazarlanması sorununa önemli bir çözüm getirmektedir. Ancak bunun yanında önemli sorunlarında kaynağıdır. Çünkü çağın teknolojik gelişmesi , toplumsal ve sosyal değişim, turizmle birlikte el sanatlarımızın yok olmasının yanında , yozlaşmasının da önemli etkenlerinden olmaktadır. Bu değerli kültür varlıklarının ortaya konması,korunması,yaşatılması ve geliştirilmesi bu koşullar altında olanaksızlaşıyor. Ülkemiz için çok önemli gelir kaynağı olan turizmi neden bu kadar suçlu görüyoruz! Belki turizmin değil de, sektöre hazırlıksız yakalanan bu halk kültürü ürünlerimizin ve bu sektöre göre eğitilememiş yöre insanın suçudur tüm bunlar. Fakat yine de değirmen gibi değerlerimizi öğüten turizm sektörünün rant yeme özelliğini saf ve temiz insanlarımıza veya el sanatlarımıza bağlamak doğru olmaz sanırım. Birçok alanda olduğu gibi plansız, programsız yapılanmadan söz etmek de mümkündür.
Devamı »