El Sanatlarında Renk ve Boyama

Doğadan elde edilen maddeleri kullanmak suretiyle boya yapımı, renkli satıhların elde edilmesi, tarihin çok eski dönemlerinden beri bilinen bin sanattır.İnsanların eski çağlardan beri canlı, cansız doğanın renkleri karşısında büyük hayranlık duyduğu bir gerçektir.İnsan, bitki ilişkilerinin başlangıcının oldukça eski olduğu bilinmektedir.Bitkilerin insanlara gıda kaynağı olması yanı
sıra, ilk insanların örtünme ihtiyaçlarını, bitkilerin meyve, yapraklarını kullanarak karşıladıkları da bilinmektedir.

Suda çözünmeyen maddeler ile tekstil elyafının boyanmasının mümkün olmadığını anlayan insanlar, bitkilerin çiçek, yaprak, meyve, kök, gövdelerinden faydalanmışlardır.Bitkisel boyarmaddeler yanında, bazı hayvanlardan da boyalar elde edilmektedir.Anadolu’da Osmanlılar Döneminde, 19. yüzyıla kadar doğal boya maddeleri yurtdışına ihraç edilirken, sentetik boyaların bulunması ile gerilemiştir.Günümüzde birkaç yörede, bazı eğitim kurumlarının öncülüğünde doğal boyacılığın devamı sağlanmaya çalışılmaktadır.

Anadolu’da özellikle halı dokunan bölgelerde boya maddeleri konusunda çok az bilgiye rastlanmaktadır.Bunun nedeni boyacılıkla uğraşan ailelerin bu işlemi sır olarak saklamalarıdır.Boyaların sabitleştirilmesi için boyanacak malzemeyi boya alacak şekle sokan, mordan adı verilen maddelerdir.Türkiye’de en çok kullanılan mordan mazıdır.Yapılan kazılarda elde edilebilen bilgilere göre en çok kullanılan kırmızı, yeşil, sarı, mavidir.


Bir Cevap Yazın